علت چاقي:

 


شخص چاق، در دورهاي از زندگي خود بيش از ميزان نياز بدن، کالري مصرف ميکند و به منظور کاهش انرژي ذخيره شده اشتهاي فردنيز کاهش نمي يابد. معمولا اين حالت خيلي زود در زندگي شروع ميشود. نوزاداني که وزنشان هنگام تولد زياد است، احتمالا در دوران بزرگسالي چاق خواهند بود. چاقي در بچگي يک عامل هشداردهنده قوي براي بالا رفتن BMI در ادامه زندگي است.


اطلاعاتي که از تحقيقات سلامت ملي و بررسي تغذيه اي (NHANES) بدست آمده است نشان داده که در آمريکا درصد بزرگسالان چاق (30< BMI) از 14.5% به 30.5% ( از سال 1976 تا سال 2000) رسيده است.شيوع روبه افزايش چاقي نگراني زيادي را برانگيخته است و شيوع آن در کودکان نيز با سرعت نگران کننده اي در حال افزايش مي باشد.


پس همانگونه که قبلا گفتيم بدن در اثر دريافت ميزان بالاي انرژي(کالري)که ازطريق افزايش غذ ا خوردن ايجاد مي شود دچار چاقي مي گردد واين انرژي اضافه بصورت تري گليسيريد در بدن ذخيره مي شود.بافتهاي چربي در مواقع لزوم انرزي ذخيره شده را براي مصرف ساير بافتها بصورت اسيد چرب آزاد (FFA) رها مي کنند که اين سيستم انسانها راقادر مي سازد تا عليرغم کمبود شديد مواد غذايي به مدت چندين ماه زنده بمانند.با اين وجود بدليل فراواني مواد غذايي وشيوه زندگي بي تحرک که تحت تاثير استعداد ژنتيکي نيز هست اين سيستم موجب افزايش ذخائر انرزي –بافت چربي وايجاد عواقب سوء بر سلامتي مي گردد.

چاقي تاحدزيادي بوسيله ژنتيک تعيين مي شود و به شدت تحت تاثير دسترسي به غذاي مطابق ميل و شرايط زندگي غيرفعال قرار ميگيرد.

 

دلايل دريافت انرژي (کالري)بيشتر از نياز:

 1- اشتهاي زياد که اين خود معلول چندين علت است:
الف- عادات غلط غذايي بصورت پرخوري که خود مولد پراشتهايي مي باشد.
ب- خوردن مواد غذايي وداروهاي اشتها آور
ج- برخي بيماريها مثل افسردگي وديابت
2- آگاهي اشتباه وغلط از مقدار کالري غذاها
3- عدم تحرک وفعاليت بدني


عوارض وخطرات ناشي از چاقي


1- افزايش ميزان مرگ ومير تا 12 برابر
2- ديابت نوع 2 :با افزايش وزن ميزان انسولين در خون بالا رفته و مقاومت به انسولين ايجاد مي شود که نتيجه آن ديابت نوع 2       مي باشد.
3- اختلالات توليد توليد مثل
4- بيماريهاي قلبي عروقي
5- بيماريهاي ريوي
6- سنگهاي صفراوي
7- سرطا ن کولون، رکتوم، مري، کبد، پانکراس، پروستات ودر زنان پستانها، اندومتر، سرويکس وتخمدانها
8- آرتروز
9- نقرس

 

توزيع وزن :


محل تجمع چربي در بدن نشانه بسيار مهمي براي تعيين مشکلات سلامتي در فرد مي باشد.افرادي که توزيع چربي بيشتردراطراف شکم وکمرشان دارند(شبيه سيب)برخلاف افراديکه توزيع چربي شان در ناحيه رانها وباسن است(شبيه گلابي)در معرض خطر بيشتري براي بيماريهايي چون ديابت نوع 2،فشارخون وبيماريهاي قلبي عروقي هستند.علت اين ارتباط نامشخص است ولي ممکن است با اين واقعيت مرتبط باشد که سلولهاي چربي داخل شکم از لحاظ تجزيه چربي فعالتر از ساير بدن هستندکه نتيجه آن آزاد کردن اسيدهاي چرب آزاد بداخل گردش خون کبدي مي باشد که اثرات بدي بر عملکرد بدن خواهد داشت.


درمان:

 جهت درمان چاقي بايد کليه موارد زير اجرا شود:


1- رفع عوامل جسمي مثل کم کاري تيروئيد


2-  اصلاح رفتار:

در اين مورد کليه رفتارهايي که فرد را به دريافت انرژي وکالري بيش از نياز بدن سوق مي دهد را آموزش داده واصلاح مي نمائيم .
به عنوان مثال:
- وقتي گرسنه هستيد براي خريد به فروشگاههاي رنگارنگ نرويد.
- غذا را به اندازه مصرف يک وعده بپزيد.
- هنگام غذا خوردن تلويزيون تماشا نکنيد.
- وقتي غذا خوردن تمام شد از سرسفره بلند شويد.
- باقي مانده غذاهاي بچه ها را ميل نفرمائيد.
- سرعت غذاخوردن خود را کم کنيد.
- قبل از ميهماني رفتن غذاي کمي بخوريد.

چاقي يک بيماري مزمن(طول کشيده)محسوب مي شود که با افزايش ايجاد بيماريهايي که گفته شد،همراه مي باشد.

 

 

3- رژيم غذايي


کاهش کالري دريافتي قسمت اصلي درمان چاقي است بطور متوسط براي کاهش وزن حدود1 کيلوگرم در هفته بايد 1000 کيلوکالري در روز دريافت کالري داشته باشيم که تنظيم کالري دريافتي را به متخصص امر بسپاريد. چراکه در کنار اهميت کالري دريافتي ، ميزان دريافت ويتامينها- املاح- پروتئين و حتي چربيها نيز از اهميت ويژه اي برخوردار ميباشند که در رژيمهايي که تنها ميزان کالري محاسبه ميگردد از بقيه موارد مذکورغفلت شده و عوارض ناشي از رژيم ايجاد ميشود.
طبق مرجع (Dietry reprence Intakes)DRIS ميزان پروتئينو کربوهيدرات و چربي و ساير ريزمغزيها در يک رژيم غذايي مناسب در افراد مختلف ميزانهاي مشخص و متفاوتي دارند که در افراد بايد رعايت گردند.

 

 


4- ورزش:


يکي از درمانهاي موثر کمکي در چاقي ورزش است. با ورزش کردن سوخت انرژي در بدن صورت ميگيرد که خود نشان دهنده اثر آن در کنترل وزن ميباشد.از طرف ديگر ورزش کردن باعث افزايش ترشح اندورفينها در بدن ميگردد که به حفظ انگيزه و حفظ رژيم غذايي بسيار کمک ميکند. حتي اگر ورزش تاثيرات فوق را هم نداشته باشد ولي در افراد چاق بدليل اثراتي که در سلامتي قلبي- عروقي و کنترل فشار خون ميگذارد بسيار ارزشمند است.


5- داروها:


علي رغم فوايد  داروهاي خوراکي  ، کاهش وزن ناشي از آنها علاج قطعي چاقي نيست ودر صورت استفاده نادرست  پس از توقف مصرف داروها غالبا با بازگشت افزايش وزن همراه خواهيم بود.و در کل مي توان از انواع بدون عارضه(کم عارضه) بصورت درمان نکميلي استفاده کرد.

در کنار روش مصرف دارو هاي خوراکي روش مزو تراپي که بر مبناي تزريق ميکرو دوز دارو در محل مورد نياز بصورت موضعي  است موثر تر و کم عارضه تر مي باشد.


6- جراحي:


چاقي شديد معمولا بصورت BMI بيشتر از 40تعريف ميشود و تخمين زده شده که در مردان 25 تا 34 ساله موجب افزايش مرگ ومير در حد 12 برابر و يبن سنين 35 و 45 سال افزايش معادل 6 برابر در مرگ ومير را بدنبال داشته باشد. در صورتيکه درمان با استفاده از رژيم ، ورزش و داروهاي موجود،موثر نباشد روشهاي جراحي مورد امتحان قرار ميگيرند.